رنگ پیشفرض

رنگ آبی سیر

رنگ سبز

رنگ خاکستری

رنگ نارنجی

 
 
محل کنونی شما:
 
 
 
 
 
 

حروف مشبهة بالفعل

نامه الکترونیک چاپ PDF

اسلايد /   صوت /    موبایل /  پاور پوینت

حروف مشبهة بالفعل

حروفي هستند که بر مبتدا و خبر داخل شده و مبتدا و خبر شده مبتدا را به عنوان اسم و خبر را به عنوان خبر براي خود قرار مي دهند ، عمل اين حروف ، نصب به اسم و رفع به خبر است.

حروف مشبهة بالفعل عبارتند از : إنَّ ، أنَّ ، کَأنَّ ، لَيْتَ ، لکِنَّ ، لَعَلَّ

مثال: إنَّ زيداً عالمٌ

ترکيب: إنَّ: مشبهةبالفعل، زيداً: اسم إنَّ ، عالِمٌ : خبر إنَّ

إنَّ و أنَّ: اين دو حرف براي تأکيد حکم و برطرف کردن شليک از آن بکار کي روند و فرق بين آن دو اين است که إنَّ با اسم و خبر کلامي تام است ولي أنَّ با اسم و خبر خود در حکم مفرد (غلبه جمله) است ، يعني : بجاي أنَّ و اسم و خبر آن مي توان اسم مفردي قرار داد بخلاف إنَّ .

اسم مفردي که بجاي أنَّ و اسم و خبر آن قرار مي گيرد مصدري از لفظ خبر است که مضاف به اسم أنَّ گرديد است.

مثال: سَمِعْتُ أنَّ زيداً قائمٌ.

ترکيب: سَمِعْتُ : فعل و فاعل ، أنَّ مشبهة بالفعل ، زيداً : اسم أنَّ ، قائم : خبر أنَّ ، أنَّ با اسم و خبر خود به تأويل مصدر رفته و به عنوان مفعول به به سمعت مي باشد ، تقدير آن چنين است : سَمِعْتُ قيامَ زيدٍ.

مواردي از وجوب کسر همزه انّ: با توجه به اين که گفتيم أنَّ با اسم و خبر خود کلامي تامّ است پس اگر أنَّ در جايگاهي قرار گيرد که در آن جايگاه بايد کلام تام قرار گيرد لازم است همزه أنَّ ا مکسور بخوانيم ، مانند موارد زير :

1- در ابتداي کلام ، مثل : إنَّ زيداً قائمٌ

2- بعد از موصول ، مثل : جاءَ الّذي إنّ أباهُ عالِمٌ

3- بعد از ماده قول مثل (قالَ إنَّهُ يَقُولُ إنَّها بَقَرَةٌ)

4- بعد از قسم ، مثل (وَ العَصْرِ إنّ الإنْسانَ لَفي خُسْرٍ)

5- بعد از نداء مثل:(يا لُوطُ إنّا رُسُلُ رَبِّکَ) مواردي از وجوب فتح همزه انّ: اگر أنَّ با اسم و خبر در جايي قرار گرفت که در آن جايگاه طبق قاعده بايد اسم مفرد قرار بگيرد همزه أنَّ را مفتوح مي خوانيم ة ماننده موارد زير:

1- اگر أنَّ با اسم و خبر در محل رفع گيرد، مثل: بَلَغَني أنَّ زيداً عالِمٌ و مثل : عِنْدي أنَّکَ عالِمٌ

2- اگر أنَّ با اسم و خبر در محل نصب قرار گيرد ، مثل : کَرِهْتُ أنَّکَ قائِمُ.

3- اگر أنَّ با اسم و خبر در محل جرّ قرار گيرد ، مثل:أعْجَبَني اشتهارُ أنَّکَ فاضِلٌ و مثل:عَجِبْتُ مِنْ أنَّکَ قائِمُ.

لکِنَّ: براي استدراک است.

استدراک به اسن معناست که به ما بعد آن ، حکمي مخالف ما قبل نسب داده مي شود.

به همين جهت لکنَّ بين دو کلام که از جهت نفي و اثبات با يکديگر مغايرت دارند واقع مي شوند.

مثال 1 : ما جاءَ زيدُ لکنَّ عمراً جاءَ.

مثال 2 : جاءَ زيدُ لکنَّ عمراً لَمْ يَجِئْ.

ليت : براين تمني است و تمني اظهار محبت شيئ غير ممکن يا ممکن غير متوقع است.

مثال 1 : لَيْتَ الشَّبابَ يَعُودُ.

مثال 2 : لَيْتَ زيداً عالمٌ.

لعل : براي ترجي است و آن طلب امر محبوبي است که حصول آن نزديک شمرده شده است.

مثل : (لعَلَّ السّاعَةَ قريبٌ).

کأن : براي تشبيه چيزي به چيزي بکار مي رود مثل : کَأنَّ زيداً الأسَدُ.